B  C  D  E   G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z Terug


Oude beroepen


A

                                                                                 

Antieqsnijder

houtsnijder, beeldsnijder                                    

 

                                                                                    

B

 

Baaiwerker

hemdenmaker (baai of baay is een wollen stof)

Baakenmeester

beheerder van de bebakening op zee

Baanmansknecht

lijnbaansknecht

Baaywerker

hemdenmaker (baay of baai is een wollen stof)

Ballaster

zandschipper die uitgaande schepen ballast verkoopt

Bedmaakster

maakster van beddegoed

Beurtschipper

schipper die op vastgestelde tijden goederen vervoert

Bezemmaker

maker van rijstbezems of borstels

Biesjager

veldwachter (bies = boef)

Bijker

imker, bijenhouder

Boendermaker

maker van boenders of borstels

Boldrager

broodventer

Bolle buisjes bakker

poffertjesbakker

Bolleloopster

broodventers

Bolleman

broodventer

Bombazijnwerker

vervaardiger van weefsel met linnenketting en katoenen inslag

Bontdrager

drager van bonte textiel (bont is gemengde linnen en katoenen stof met o.a. gekleurde ruiten)

Bontreder

fabrikant van bonte textiel

Bontwerker

verwerker van dierlijk bont in kleding

Boomwagter

boomsluiter, bediender van de havenboom (Harlingen)

Borsdrager

drager van geslachte varkens (Franeker)

Bouwmeester

architect

Brandersknecht

iemand die in een jenever- of brandewijnstokerij werkt

 

                                                                               top

C

 

Cherger

belastingcommies met inspectietaak bij een molen

Chirurgijn

dokter

Collecteur

belastingontvanger

Commenywinkel

winkel in koloniale waren

Commies

ambtenaar, klerk

Commys ter rechergie

belastingcommies (ambtenaar) met inspectietaak

Compagnieswinkel

winkel met koloniale waren

Constaepel

bevelvoerder van geschut en munitie op een schip (Harlingen)

Contrarolleur

beheerder contrarol van de belasting (controleur)

Conymeester

belastingambtenaar in havens (soort douane)

Copiist

afschriftmaker, klerk

Coutrantierse

krantenverkoopster, krantenbezorgster (Dokkum)

Courantombrenger

krantenbezorger (Leeuwarden)

Coyker

kooiker

Coyman

kooiker

Craamwaarster

baker, verzorgster van moeders met pasgeboren kinderen

 

                                                                             top   

D

 

Daghuurder

iemand die mensen inhuurde voor een werkje van 1 dag

Destillateur

stoker van brandewijn en jenever

Dijkman

dijkbaas, wegwerker

Drankboer

boer die zijn koeien mest jeneverstokersafval

Dusselaar

iemand die met een speciaal soort bijl (blad dwars op de steel) hout bewerkt, (scheeps)timmerman

 

                                                                               top  

E

 

Economicus

beheerder van de mensa academia (Franeker)

Eerste meester

hoofdmeester? (Dokkum)

Executeur

deurwaarder, uitvoerder van vonnissen

 

 

F

 

Fiscaal

aanklager                                                            

 

                                                                              top 

G

 

Gacasseerde

ontslagen of afgedankt persoon, bijv. gecasseerde soldaat

Gardenier

kweker van groenten en andere tuinbouwproducten

Geappoincteerde

gepensioneerde, bijv. geappoincteerde soldaat

Geerntweernder

garentwijnder, garens in elkaar draaien

Geerntwerier

garentwijnder, garens in elkaar draaien

Geestelijk deurwaarder

soort koster in r.k. kerk

Geleybakker

bakker van geglazuurd aardewerk

Gewaldige

kapitein gewaldige is provoost van een militaire gevangenis

Geweldige

kapitein gewaldige is provoost van een militaire gevangenis

Glaasemaker

glaszetter

Glaasmaker

glaszetter

Gleybakker

bakker van geglazuurd aardewerk

Goedvrouw

vroedvrouw

Goevrouw

vroedvrouw

Graanmeter

belastingmeter op koren (door de stad aangesteld)

Groefbidder

aanspreker bij begrafenissen

Grossant

afschriftmaker, klerk bij bijv. notaris of overheid

Guardenier

kweker van groeten en andere tuinbouwproducten

 

                                                                              top

H

 

Haager

persoon die nog niet gebakken bakstenen op rijen (hagen) zet om te drogen

Helbakker

hulpbakker, bakkersknecht niet in vaste dienst

Helbrouwer

hulpbrouwer, niet in vaste dienst (Dokkum)

Helpbakker

hulpbakker, bakkersknecht niet in vaste dienst

Hingsteman

paardeman

Hofker

kweker van groenten en andere tuinbouwproducten

Honnebaas op 't tichelwerk

baas in een steenfabriek

Hooskoper

kousenverkoper

Hopman

hoofdman over een vendel of compagnie burgers

Houtjesmaker

maker van talhout (ronde houtjes), lucifers

Huisman

kleine boer

 

                                                                             top 

I

geen

 

 

J

geen

 

 

K

 

Kalkbrander

iemand die de kalk uit schelpen gloeit of brandt

Kalkasker

kalkblusser

Kalklasscher

kalkblusser

Kalkvoeder

grintschipper

Kalkvoerder

grintschipper

Kamerbewaarder

bode op bijv. het stadhuis of een rechtbank

Keersemaker

kaarsenmaker

Ketelboeter

handwerksman die ketels herstelt

Ketellapper

handwerksman die ketels herstelt

Keyselvoerder

grintschipper

Kladschilder

portretschilder, ook wel slechte schilder

Klapwaker

nachtwaker die met een klap de tijd aangeeft, meestal in een stad

Koekhouwer

geblinddoekte koekhouwer op kermissen

Koemelker

kleine boer, melkt ook wel koeien bij anderen

Koffeman

varensgezel op een kofschip

Komenijhouder

kruidenier

Kooltjer

groentekweker (kool, uien etc.)

Kopergeelgieter

vervaardiger van gegoten koperen voorwerpen

Koperslager

ambachtsman die koperen voorwerpen vervaardigt en herstelt

Korenmeter

belastingmeter op koren, door de stad aangesteld

Koter

kleine boer, keuterboer

Kramer/kremer

iemand die van huis tot huis gaat om zijn waren te verkopen

Kuiper

iemand die vaten of tonnen maakt

Kyskerman

beheerder van een zeewering van twee rijen palen of kistwerk (Holwerd)

 

                                                                               top

L

 

Landschapsytiger

ijker van vaten, korven e.d.

Lanssoldaat

soldaat belast met politietaken? (Wymbritseradeel)

Ledezetter

zetter van gebroken ledematen

Leyker

slotenschoonmaker, hekkelaar

Lidzetter

zetter van gebroken ledematen

Lijmsieder

lijmkoker

Lijndraaier

touwslager, vervaardiger van touw op een lijnbaan

Lijnslager

touwslager, vervaardiger van touw op een lijnbaan

Lijnreders

iemand die de goederen opkocht van de ambachtelijke en boerenwevers

Lijnwaardwever

iemand die met van vlas gesponnen garen linnen weeft

Linnenwever

iemand die met van vlas gesponnen garen linnen weeft

Lithograaf

tekenaar die de illustraties en teksten op de lithostenen aanbracht of steendrukker (degene die de vlakdrukpers bediende

Lintkramer

handelaar in linten

Lintmolenmaker

vervaardiger van lintmolens, gebruikt voor het weven van linten

Lintwerker

vervaardiger van lint, garen en band

Lombard(ier)

benaming voor geldhandelaars, wisselaars en pandhuishouders

Lommerdbaas

benaming voor geldhandelaars, wisselaars en pandhuishouders

Losarbeider

arbeider zonder vast dienstverband

 

                                                                               top

M

 

Marskramer

deze trok met een draagbare uitstalling van huis naar huis

Meelker

molenaar (Kollum)

Meijer

iemand die namens een landeigenaar op een boerderij woonde

Milicien

dienstplichtig soldaat

Modderleiker

slotenschoonmaker, hekkelaar

Molder

molenaar

Montkock

chefkok aan het Hof van Hare Hoogheid

Montschenk

chefschenker aan het Hof van Hare Hoogheid

Mulder

molenaar

 

 

N

 

Nappendraaier

draaier van houten drinknappen en schalen

 

                                                                               top  

O

 

Olijslagersknecht

werkte op een Oliemolen alwaar zaden, maar ook bijv. uit olijven (zaad en vrucht, olie werd geperst

Ontvanger

belastingontvanger

 

                                                                               top 

P

 

Panbakker

arbeider op een steenfabriek waar dakpannen worden gemaakt

Panneboeter

ketellapper, reparateur van pannen en ketels

Passementsmaker

persoon die garneringen van goud- en zilverdraad maakt

Passementsmerker

persoon die garneringen van goud- en zilverdraad maakt

Pauker

paukenspeler, paukenist

Peerdeberijder

paardendresseur, pikeur

Peerder

controleur te paard van belastingontvangers

Peerdsier

roskammer van paarden

Pensionaris

stadsadvocaat, raadsman van het stedelijk bestuur

Perkwachter

bewaker van het looiersperk met de huiden?

Piepebakker

bakker van kalken tabakspijpen

Pijpebakker

bakker van kalken tabakspijpen

Pijper

fluitist in een muziekkorps

Pijpmaker

bakker van kalken tabakspijpen

Pijpuitbrander

vernieuwer van kalkpijpen door uitbranden

Plateelbakker

bakker van geglazuurd aardewerk

Pluggemaker

vervaardiger van allerlei houten pluggen

Poestertreder

orgeltrapper

Poortier

poortwachter

Portier

poortwachter

Potvaarder

potschipper (klein vaartuig) die handelt in aardewerk

Praamschouwer

praamschuiver, schipper

Praeceptor

leraar, leermeester

Premier

burgemeester, gunsteling van de stadhouder

Primier

burgemeester, gunsteling van de stadhouder

Procureur fiscaal

aanklager

Procureur postulant

advocaat aan de Nederrechten

Provoost

opzichter van orde en tucht op een militair terrein

Puistertreder

orgeltrapper  

 

                                                                              top

Q

geen

 

 

R

 

Ratelaar

nachtwacht, iemand die 's nachts zijn ronde doet met een ratel

Ratelman

nachtwacht, iemand die 's nachts zijn ronde doet met een ratel

Reydmaker

maakt rieten kammen voor een weefgetouw

Roghverschieter

omwoeler van graan en meel om bederf te voorkomen

Rogmeter

belastingmeter op koren, door de stad aangesteld

Rollarius

soort klerk bij het Hof van Friesland die de rol bijhoudt

Roopdraaier

touwslager

Roroer

veldwachter (Stellingwerven)

Roskammer

paardenverzorger

Royleboyter schipper

schipper met allerlei nering, parlevinker

Royschipper

schipper met allerlei nering, parlevinker

Ruitebuiter

handelaar met allerlei nering, meestal schipper, parlevinker

 

                                                                             top    

S

 

Sandvoeder

zandschipper

Sandvoerder

zandschipper

Sarjesdeboyreder

fabrikant van fijne textiel of serge de bois

Schagtmaker

lans- en speermaker, houten stelen en handvaten

Schepen

lid stadsregering belast met rechtspraak

Schilder

huisschilder, soms kunst- en decoratieschilder

Schiller

schelpenvisser, ook schilvaarder

Schrijnwerker

kaste- of kistemaker, meubelmaker

Schroor

kleermaker

Seinevisser

visser met de zegen

Setmeyer

zetboer, pachter zonder huurcontract

Signetsnijder

zegelring-, zegelstempel- of sierraadsnijder

Slatter

slotenschoonmaker, hekkelaar

Snabbeman

schipper van een schuit met puntige steven

Snijder

kleermaker

Soetelaar

venter die langs de deuren verkoopt

Soutsieder

zoutzieder, zoutbereider

Speldewerkster

kantklosser met behulp van spelden

Spelwerkster

kantklosser met behulp van spelden

Spilspeler

muzikant op kermissen?, speelman?

Spoormaker

vervaardiger van sporen voor rijlaarzen

Stadsbode

boodschapper van de stadsregering

Stadsdienaar

politieagent

Stadsmakelaar

tussenpersoon bij transacties van de stad

Stadsrentmeester

beheerder van de stedelijke domeinen

Stadsroeper

stadsomroeper

Stadswagtmeester

commandant van de poortwachters

Stalman

stalhouder met enkele stuks vee

Stelling

dorpsrechter, dorpsbestuurder (Stellingwerven)

Stoeldraaier

meubelmaker, in het bijzonder van stoelen

Stoker

stoker van sterke drank, vooral jenever

Strandmeester

ambtenaar die het opzicht heeft over gestrande schepen en aangespoelde goederen

Strandvonder

ambtenaar die het opzicht heeft over gestrande schepen en aangespoelde goederen

Strandvoogd

ambtenaar die het opzicht heeft over gestrande schepen en aangespoelde goederen

Studiosis

student

Suitlaar

venter die langs de deuren verkoopt

Suytelaar

venter die langs de deuren verkoopt

Switser

huursoldaat belast met politietaken? (Opsterland)

Sworen waeker

be√ędigde nachtwaker

Sylvester

zijlvester, sluiswachter

 

                                                                               top

T

 

Tabakskerver

snijder van tabaksbladeren

Tabaksspinner

draait tabak tot rollen en banden ineen

Tagrijn in 't gros

groothandelaar in tweedehands scheepstuig

Talschipper

schipper van talhout of rondhout

Tapper

biertapper, melktapper of melkventer

Tasker op 't tichelwerk

optaster, stapelaar in een steenbakkerij

Tasscher

optaster, stapelaar in een steenbakkerij

Teemsemaker

persoon die teemsen (zeven of vergieten) maakt

Teemsmaker

persoon die teemsen (zeven of vergieten) maakt

Teikenster

tekenares

Toppenwever

mandenmaker, korfmaker

Tuinier

kweker van groenten en andere tuinbouwproducten, soms tuinman in de stad

Turfmaker

turfgraver, gaf vaak leiding aan een aantal veenarbeiders

Turfmeter

belastinginner op verkochte turf

Turfschipper

binnenschipper die turf vervoert

Tuynier

kweker van groenten en andere tuinbouwproducten, soms tuinman in de stad

 

 

U

 

Uitdrager

verkoper van tweedehands goederen    

 

                                                                               top

V

 

Vaandrig

jong officier die het compagniesvaandel draagt

Vaandrik

jong officier die het compagniesvaandel draagt

Vatmerker

iemand die de ijkstreep op vaten aanbrengt

Veenarbeider

iemand die als arbeider in de ontginning van het veen werkt

Veenbaas

iemand die een veenderij of veenafgraverij heeft

Vellenbloter

iemand op een leerlooiereij vellen schoonmaakt

Verlaetsman

sluiswachter

Verschieter

omwoeler van graan en meel om bederf te voorkomen

Vervener

iemand die een veenderij of veenafgraving heeft

Verver

huisschilder

Vetspinner

spinnen van vette wol

Visafdrager

visjouwer, visvervoerder

Visdrager

visjouwer, visvervoerder

Visjager

visventer

Visman

visser

Vlotterbaas

aannemer van het transport van houtvlotten

Voerman

bode, vrachtrijder

Volmulder

wolvervilter, lakenbereider

Vroedsman

lid van de stedelijke regering

 

                                                                               top

W

 

Waagdrager

iemand die vrachten naar binnen en buiten draagt bij een waag(gebouw)

Waagkroder

kruier bij de waag

Waagtophaler

weeggeldophaler? (Franeker)

Wagenaar

wagenmenner, koetsier

Wachtgeldophaalder

weeggeldophaler? (Harlingen)

Wagtmeester

hoofd van de stadswacht of cavalleriesergeant

Weesmeester

vader van een weeshuis

Weesmoer

moeder van een weeshuis

Weesvader

vader van een weeshuis, ook weesmeester

Weibel

gerechtsdienaar van het krijgsgerecht

Wieldraaier

houtbewerker die wielen maakt of iemand die aan het wiel stond bij de touwslagers

 

                                                                              top 

X

geen

 

 

Y

 

Ytiger

ijker van vaten, korven e.d.

Ytigerse

ijker van vaten, korven e.d.

 

                                                                              top

Z

 

Zeemtouwer

persoon die  zeemleer maakt

Zeepsieder

persoon die zeep maakt

Zijlman

sluiswachter

Zoetelaar

venter die langs de deuren verkoopt

Zuitelaar

venter die langs de deuren verkoopt

 

                                                                            top

Bron: Rijksarchief Friesland